دانلود جزوه ساختار زبان کامپیوتر استاد جهانگیر از دانشگاه صنعتی شریف، مرجعی دستنویس و کامل برای دانشجویانی است که میخواهند درک عمیقی از لایههای پایینمصرفکردن نرمافزار تا سختافزار پردازنده به دست بیاورند. این جزوه 65 صفحهای، مباحث صفر تا صد درس را از تعریف زبان ماشین و اسمبلی تا معماری RISC و CISC، تاریخچه رایانه و مدارهای منطقی پوشش میدهد و پس از خرید بهصورت فایل PDF قابل دانلود است.

محتوای آموزشی جزوه ساختار زبان کامپیوتر
بخش نخست جزوه به طبقهبندی زبانهای برنامهنویسی در سطح سختافزار اختصاص دارد: زبان ماشین (Low Level) بهعنوان دستورهای مستقیم پردازنده، زبان اسمبلی (Assembly) بهعنوان رابط انسانیتر با همان دستورهای ماشین، و تفاوت آنها با زبانهای سطحبالا. سپس مفاهیم Firmware، BIOS، Boot و ECU (واحد کنترل الکترونیکی) توضیح داده میشوند و اصطلاحات امنیتی مانند Zero Day Attack و Zero Day Vulnerability با تعریف دقیق مطرح میگردند.
بخش میانی جزوه به مقایسه معماریهای پردازنده میپردازد: RISC (Reduce Instruction Set Computer) در مقابل CISC (Complex Instruction Set Computer)، ویژگیهای ARM و MIPS در خانواده RISC، و Intel 80×86 در خانواده CISC. تحلیلهای دستنویس استاد جهانگیر نشان میدهد که چگونه تعداد دستورهای کمتر در RISC به سرعت بالاتر اجرای هر دستور میانجامد و چرا اینتل در نسلهای جدید به سمت ترکیب این دو معماری حرکت کرده است.
تاریخچه رایانه و پردازنده در جزوه
درس ساختار زبان کامپیوتر بدون درک سیر تحول سختافزار کامل نمیشود. در این جزوه، ماشین پاسکال (۱۶۴۲) و ماشین لایبنیتس (۱۷۷۰) بهعنوان نخستین دستگاههای جمع و ضرب مکانیکی معرفی شدهاند. سپس ماشین چارلز باباج (۱۸۳۴) با توضیح عملکرد CPU، واحد حساب و واحد کنترل، و کارتهای هولریت (۱۹۲۰) و مفهوم Batch Processing بررسی میشوند. عملیاتهای ضرب و تقسیم در سطح ماشین با مثالهای عددی (مانند ۲×۵=۱۰ و ۱۸÷۳=۶) بهصورت گامبهگام تشریح شدهاند.
مدارهای منطقی، PLC و حافظه
بخش پایانی جزوه به مدارهای منطقی و PLC (Programmable Logic Controller) میپردازد. نمودارهای نردبانی (Ladder Diagram)، رلههای الکتریکی، گیتهای منطقی (AND، OR، NOT)، و مدارهای SR و JK با رسمهای دستی توضیح داده شدهاند. همچنین مفاهیم حافظه، FOR/RON و ساختارهای سیمکشی مدارهای فرمان بهصورت عملی و همراه با شکل ارائه شدهاند.
مخاطبان و کاربرد این جزوه
این جزوه دستنویس برای دانشجویان مهندسی کامپیوتر و مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف که درس ساختار زبان کامپیوتر را میگذرانند طراحی شده است. با این حال، هر دانشجویی که با مفاهیم اسمبلی، معماری پردازنده، RISC/CISC و مدارهای منطقی سروکار دارد، میتواند از توضیحات ساده و مثالهای عملی این جزوه بهره ببرد. سبک نوشتاری استاد جهانگیر، ترکیبی از تعاریف رسمی و تحلیلهای شهودی است که درک مفاهیم انتزاعی معماری کامپیوتر را آسانتر میکند.



